Naar aanleiding van de Grenfell brand in Londen hebben gemeentes in Nederland de opdracht gekregen van de minister om te inventariseren welke hoogbouwpanden mogelijk voorzien zijn van brandbare gevelbekleding. Geconcludeerd kan worden dat de brandveiligheid vaak niet in orde is.

In Nederland is op grote schaal gevelbeplating toegepast. Dat is vooral gebeurd bij oudere flats die later zijn geïsoleerd uit het oogpunt van energiebesparing en afgetimmerd met gevelplaten. Ineens zijn al die panden verdacht. De gemeenten moesten vóór 1 januari 2020 inventariseren, maar het blijkt dat veel gemeenten lang nog niet zo ver zijn.

Voor Grenfell-achtige branden hoeven we in Nederland niet bang te zijn. In Londen was veel meer mis dan louter brandbare gevelbekleding. Dat wil niet zeggen dat er in Nederland niets aan de hand is. Er zijn gevels die niet voldoen aan de brandveiligheidseisen. Om te weten hoe groot dat probleem is, is zo’n inventarisatie nodig. De minister heeft dit bij de gemeenten neergelegd, maar waarschijnlijk wachten die op elkaar. Een lijst met risicopanden is natuurlijk geen reclame voor de gemeente.

Tot dusver zijn in Nederland 114 risicopanden opgespoord. Het bewijst dat het hoog tijd is om strengere normen op te stellen voor de brandveiligheid van gebouwen. Maar daar kunnen we pas mee beginnen als er een volledig beeld is van alle risico’s. Dat wordt nu vertraagd door gemeenten die afwachten.

Om gemeenten te helpen, stelde het ministerie een risicotool op, die vorig jaar pas beschikbaar kwam. Die kent twee fasen. In de eerste fase moet een inventarisatie worden gemaakt van mogelijke risicopanden. De tweede stap is dat eigenaren van die gebouwen worden aangeschreven om nader onderzoek te verrichten.

Complex onderzoek
De brandveiligheid van een gebouw is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de eigenaar. In Nijmegen licht de gemeente, indien de eigenaar niet reageert, ook de bewoners is, dan kunnen zij bij de eigenaren aan de bel trekken.

Ter verdediging van de gemeenten: het onderzoek naar de brandveiligheid van gebouwen is complex, benadrukt Hr. Ankersmit van de branchevereniging van toezichthouders. Daarbij gaat het niet alleen om al of niet brandbare gevelbekleding. Ook de aanwezigheid van andere voorzieningen, zoals brandmelders, blusapparatuur en vluchtwegen speelt daarbij een rol.

Daar komt nog iets anders bij: het toezicht op de woningbouw in Nederland is uitgehold. Vroeger had het Rijk zijn eigen Vrom-inspectie. Die kon gemeenten achter de broek zitten, maar de Vrom-inspectie is afgeschaft, het toezicht is gedecentraliseerd en grotendeels geprivatiseerd. Er is enorm bezuinigd op bouw- en woningtoezicht van de gemeenten. Een regelmatige apk van bestaande gebouwen zou een oplossing kunnen zijn. Nu hangt het af van bestuurders die impopulaire maatregelen moeten nemen.

Goedkoop boven veiligheid
Om de brandbaarheid van gevelbekleding goed te kunnen beoordelen, zeggen brandveiligheidsdeskundigen, moet je grote oppervlakten testen inclusief de constructie erachter, geen losse gevelplaten. Maar grootschalige testen zijn duur en niet verplicht in Nederland. Dus worden vooral kleine, goedkopere, testen uitgevoerd.

Er moet onafhankelijk onderzoek worden uitgevoerd. Nu gemeenten en pandeigenaren het zelf doen, is het toch de slager die zijn eigen vlees keurt. Geen gemeente zal trots zijn op tientallen panden die risico lopen bij brand.

Ondertussen roept de inventarisatie zelf nieuwe vragen op. Zo meldt Emmen maar liefst zestien risicopanden, terwijl een stad van vergelijkbare grootte zoals Zwolle er geen één beweert te hebben. Dat kan erop wijzen dat de risicotool van het ministerie niet eenduidig is zodat een inventarisatie nog geen goed beeld geeft. Het lijkt erop dat pas bij een grote brand in Nederland iedereen wordt wakkergeschud.

Al met al kun je concluderen dat brandgevaar in Nederland enorm wordt onderschat.



Bron: Volkskrant